Asenray, 2014: bij een bijeenkomst in het dorpshuis komt het ter sprake: elf kinderen die in
1945 - enkele maanden na de bevrijding - om het leven kwamen bij twee
rampen met achtergebleven munitie.
Rampen die zeventig jaar waren doodgezwegen. 70 jaar zwijgen. Iets
dat een vriendje van de omgekomen kinderen nooit heeft kunnen
accepteren. Hij was het dan ook die - inmiddels 75 jaar oud - het
dorpscomité ervan overtuigde dat deze kinderen alsnog recht hadden op
een monument. Een plekje om hen te herdenken en om mensen te
informeren over het gebeurde.
Een werkgroep werd opgericht: Willie Oosterholt, Meta van Appeven en Frans Craemers vormden samen met Chrit Houtackers - het vriendje van toen - de kern ervan. Journalist en schrijver Ruud Kerstens sloot zich bij hen aan. En belde mij. Via via had hij mijn naam gekregen. Wilde ik misschien de vormgeving
doen van een website die de verhalen achter het herdenkingsmonument kon vertellen? Nu waren de verhalen er nog. Nu kon het nog.
En net als ik de leden van de werkgroep, voelde ik ook de noodzaak hier iets mee te moeten. En toen bleek er dusdanig veel interesse dat een website alleen niet voldoende bleek. Er moest een boek naast komen waarin de verhalen over de kinderen en het leven op de Spik in die tijd gedeeld konden worden.
Ruud Kerstens verzamelde die verhalen. En er bleek meer: professor Theo Beckers, die eind 2014 een artikel over de ramp publiceerde in
De Spiegel van Roermond, ontdekte in de archieven van het bisdom het dagboek van de pastoor van het nabijgelegen dorp Asenray. Impressies van een Limburgs dorpje tijdens de hongerwinter. Vol ervaringsverslagen die niet mochten ontbreken.
Inmiddels zijn we een dik jaar verder.
Een jaar waarin verhalen van getuigen en foto's van vlak na de oorlog een telkens terugkerend motief door mijn werkzaamheden vormden. Sommigen ervan zijn waarschijnlijk voorgoed in mijn geheugen gegrift.
Vandaag, 10 oktober, exact 70 jaar nadat de grootste van de twee rampen plaatsvond, werd het monument onthuld en het boek gepresenteerd. In de aanwezigheid van zo'n 250 mensen: getuigen, nakomelingen van de getroffen families en bovenal heel veel belangstellenden die van dichtbij en ver weg kwamenom gezamenlijk stil te staan.
Nog een keer passeren herinneringen aan die dag vlak na de oorlog, slaan burgemeester Donders en hulpbisschop de Jong bruggen tussen de oorlogsslachtoffers van toen nu en zingen kinderen van nu voor hun leeftijdgenootjes van toen.
Kippenvel en ontroering.
Wat een project.
Wie meer wil zien en lezen:
www.spikmaalbroek.nl
